 |
نوروز باستاني كه از هزاران سال پيش تاكنونجشن ملي ايرانيان است، جشن رستاخيز طبيعت ونوشدن زندگي است، جشن جنبش و تكاپو و كار وكوشش و جشن سرشت است. عيد نوروز و گراميبودن آن نزد ايرانيان بسيار ديرين و كهن است،چنان كه پيدايش آن را به جمشيد پيشدادينسبت دادهاند. با بررسي نوشتههاي پيشينيان، بهانگيزههاي بسياري درباره برپايي جشن نوروزبرميخوريم كه بيشتر جنبه داستاني دارد تاباستاني. ايرانيان شمالي كه كيش و آيين زرتشتيداشتند، آغاز سال را با فرارسيدن بهار و ايرانيانجنوبي آغاز سال را با آغاز فصل زمستان جشنميگرفتند.
استاد عبدالعظيم رضايي در كتاب خود با عنوان«تاريخ نوروز» مينويسد: گاهشماري به صورتكنوني در 73 سال پيش در ايران پديدار گشت وسال شمسي، سال رسمي ايرانيان قرارگرفت;يعني گردش سال را از آغاز فرارسيدن بهار حسابكرده و كبيسه را در هر سال قرارداده و نوروز را كهدر گردش بود، پابرجا و در آغاز نخستين روز بهاربنا نهادند. پيش از آن در ايران، سال و ماه قمريبناي تاريخي و آغاز سال به شمار ميرفت و سپسپديده تاريخ در ايران، سال هجرت قرار گرفت وبه جاي سال شمسي و ماههاي ايراني، سال و ماهقمري پديد آمد، ولي زرتشتيان، همچنانگاهشمار ساساني را نگه داشته و حساب سال وماهشان با سال و ماه شمسي بود.
در سال 1304 هجري شمسي برابر با 1343هجري قمري، بنابر قانون مصوب يازدهمفروردين، آغاز سال با آمدن بهار، به گونهايرسمي، آغاز سال ايران اعلام و به جاي ماههايقمري، ماههاي ايراني به كارگرفته شد.
ناگفته نماند كه قراردادن نوروز در آغاز بهار، ازروزگار ملكشاه سلجوقي (465 تا 485 هجريقمري) برقرار گشت كه به نام سازنده آن (تاريخجلالي- تاريخ ملكي) نامگذاري شد. در اينهنگام به فرمان ملكشاه، اخترشناساني همچونعمر خيام، حكيم لوكري، ميمونبن نجيبواسطي، ابوالمظفر اسفزاري و چند تن ديگر بهاصلاح تقويم دست يازيدند. بايد دانست كه پيشاز آن، نوروز درگردش بود و هيچگاه در جاياصلي خود; يعني برج حمل و آغازين روز بهار،قرار نميگرفت.
ادامه مطلب
